:: ::

Новости

 
01 августа 2016 г.
Стажты канчап бадыткаарыл

Пенсия фондузунун ажылынга болганчок-ла тургустунуп кээр айтырыг - архив документилерин кадагалап шыгжааны болуп турар. Ажыл-чорудулгазын соксаткан, душкен организациялар архив до­кументилерин кожууннарнын куруне архивтеринче, куруненин топ архивинче дужаар ужурлуг.

Ынчалза-даа чамдыкта документилерни архивче дужааваан азы октапкан, орттедипкен безин таварылгалар бар. Ындыг байдал колдуунда республиканын колхоз, совхозтары, ПМК-лар, Садыг яамызы, кодээ ажыл-агый организацияларынга хамааржыр. Мындыг таварылгада хамааты кижи бодунун пенсия эргелерин кандыг арга-биле шынзыдып ап болурул?

Сагындыраалы, хамааты кижинин стажын болгаш шалынын бадыткаан медээлернин чок болуру хамаатынын пенсия эргелеринге улуг шаптыктыг, чуге дизе оон пенсиязынын хемчээли ол документилерге ундезилеттинер болгай. Пенсиянын хемчээли камгаладылгалыг стажтын кайы хире ургулчулээнинден, шалыннын хемчээлинден база ол ышкаш 2002 чылдын январь 1-нин соонда Пенсия фондузунун бюджединче ажыл берикчинин камгалаттырган кижи дээш шилчидип турган камгаладылга дадывырларындан кол хамааржыр.

2002 чылдын январь 1-ден пенсиянын хемчээлин кижинин албан пенсия камгаладылгазынын хуу учедунда кирген медээлерге ундезилээр, бир болза ажыл берикчизинин азы куруне органынын чогуур чурум езугаар бээр документилеринге ундезилеп, кижинин кайы-даа уеде узуктел чок ажылдаан 60 айларынын ортумак шалынындан санап ундурер. Пенсия хоойлузун езугаар, хамааты кижинин куш-ажылчы керээ-биле ажылдап турганын куш-ажыл дептери бадыткап турар.

Бир эвес куш-ажыл дептери чок, ында бижимелдер четче эвес азы ажылдап турган кандыг-бир уелерни киир биживээн болза, ону оске документилер-биле тодарадып болур. Ындыг документилерге дужаалдардан ушта бижилгелер, акша-шалын данзызы биле хууда агар сан, учет карточкалары, колхозчуларнын куш-ажыл дептери, справкалар хамааржыр. Шын кылдынган дужаалдар болгаш оске-даа документилер кижинин ук организацияга ылап-ла ажылдап турганын херечилеп болур.

Агаар-бойдус халавынын (орт, уep, улуг шуурган, чер шимчээшкини дээш, оон-даа оске) туннелинде ажылдап турганынын дугайында шуут чиде берген болгаш оларны катап тургузары болдунмас медээлерни хамааты кижи-биле ол-ла уеде чангыс черге ажылдап турган ийи болгаш оон-даа хой херечи тодарадып болур. Бо таварылгада билдириишкинге дараазында документилерни кожар:

а) эрге-чагырга органындан болган халаптын айын, чылын, хунун айыткан шынзылга;

б) эрге-чагырга органындан агаар-бойдус халавынын уржуундан ажылдап турганы бадыткаттынмайн барганын шынзыткан чогуур шынзылга;

в) ажылдап турган уезин бадыткаан архив медээзи чок болганын шынзыткан архив азы эрге-чагырга органындан шынзылга.

Ажылдап турганынын дугайында документилерни ажылчыннын буруузу чок оон-даа оске чылдагааннар-биле (кам чогундан, ожегээр узуткаанындан база оон-даа оске ол ышкаш чылдагааннар) чидирген таварылгада, база-ла чангыс ажыл берикчизинге кады ажылдап чорааны ийи азы оон-даа хой херечинин шынзыткан чугаазы-биле тургузар.

Бо таварылгада херечилернин шынзыдыынга барымдаалаар стаж камгалалдыг пенсияны тургузарда негеттинер стажтын чартыындан ашпас болур ужурлуг. Херечилернин шынзыдыынга даянырда, дараазында чуулдерни барымдаалаар:

а) куш-ажыл керээзин чарып турган уеде ажылдакчынын назы-хары куш-ажыл хоойлузун езугаар ажылдап болур четкенин барымдаалаан болза, ындыг керээге ундезилээн ажыл уезин коор;

б) кады ажылдап турганын херечилээр кижинин назы-хары база хоойлу езугаар ажылдап болур четкенин барым­даалаан керээге ундезилээнде, ынчан ажылдап турган уезин коор;

Пенсия хандырылгазын чорудуп турар органнын шиитпирин пенсияны тургускан черге азы херечинин чурттап турар черинин аайы-биле ундурер. Бир эвес херечи кижи кадыынын аайы-биле азы оон-даа оске чоптуг чылдагаан-биле очук берип шыдавас болза, ону хол ужуу-биле бижиткеш, шынзыдып алыр ужурлуг.

Херечилернин кайы-бирээзи хамааты кижинин ажылдап турган хуусаазын улгаттыр херечилеп турар таварылгада, кичээнгейге ийи херечинин кайызынын-даа шынзыдып турар уезин алыр.

Урана МОНГУШ, РПФ-тиц TP салбырынын пенсия санаар, тыпсыр килдизинин начальниги.



Количество просмотров: Счетчик посещений Counter.CO.KZ - бесплатный счетчик на любой вкус!


Вернуться в раздел Новости

День народного единства
Бюджет для граждан
Росреестр
Электронная очередь в ДОУ
Город - территория детства
Поддержи малый бизнес
Каталог организаций